Біздің планетада тәжірибелі саяхатшылардың өзін таңғалдыра алатын ерекше мекендер өте көп. Кейбір мемлекеттер көне ескерткіштерімен танылса, басқалары қайталанбас табиғатымен немесе өзгеше дәстүрлерімен ерекшеленеді. Солардың ішінде Атлант мұхитының солтүстігінде орналасқан аралдық мемлекет – Исландия айрықша орын алады. Мұнда алып мұздықтар белсенді жанартаулармен қатар орналасып, табиғат көріністері фантастикалық фильмдердің декорациясын еске салады. Бұл ел жоғары өмір сүру деңгейімен, табиғатқа ұқыпты көзқарасымен және көптеген ерекше қырларымен танымал. Сондықтан Исландия туралы деректердің көпшілігі тіпті географияны жақсы білетін адамдарды да таңғалдыра алады.
- Исландияны жиі мұз бен от елі деп атайды. Мұндай атау алып мұздықтар мен белсенді жанартаулардың қатар орналасуына байланысты қалыптасқан. Салыстырмалы түрде шағын аумақта табиғаттың бір-біріне қарама-қайшы күштері тоғысады. Дәл осы ерекшелік жергілікті ландшафттарды ерекше етеді.
- Бұл елде масалар кездеспейді. Ғалымдар мұны климаттың ерекшеліктерімен және температураның жиі өзгеруімен байланыстырады. Мұндай жағдайда жәндіктер өздерінің толық тіршілік циклін аяқтай алмайды. Соның арқасында тұрғындар мен туристер жазда мазасыз шаққан масаларсыз демала алады.
- Исландияның тұрақты әскері жоқ. Мемлекеттің қауіпсіздігін полиция, жағалау күзеті және халықаралық әріптестік жүйесі қамтамасыз етеді. Дәстүрлі қарулы күштердің болмауына қарамастан, бұл мемлекет әлемдегі ең қауіпсіз елдердің бірі саналады. Мұнда қылмыс деңгейі өте төмен.
- Арал екі тектоникалық плитаның түйіскен жерінде орналасқан. Дәл осы жерде Солтүстік Америка және Еуразия плиталары кездеседі. Олардың қозғалысы жер бедерін біртіндеп өзгертіп отырады. Бұл құбылыс жанартаулық белсенділіктің жоғары болуының негізгі себептерінің бірі болып саналады.
- Исландияда жүз отыздан астам жанартау бар. Олардың кейбіреулері әлі күнге дейін белсенді күйде. Атқылаулар әлемнің түкпір-түкпірінен келген ғалымдардың назарын жиі аударады. Осындай табиғи үдерістер Жердің ішкі құрылысын зерттеуге мүмкіндік береді.
- Елдегі электр энергиясының басым бөлігі жаңартылатын көздерден өндіріледі. Энергия алу үшін геотермалдық сулар мен су электр станциялары кеңінен пайдаланылады. Мұндай тәсіл қазба отындарға тәуелділікті азайтады. Экологиялық саясат мемлекеттің басты артықшылықтарының бірі болып саналады.
- Исландияның астанасы – Рейкьявик әлемдегі тәуелсіз мемлекеттердің ішіндегі ең солтүстік астана болып табылады. Арктикаға жақын орналасқанына қарамастан, мұндағы климат салыстырмалы түрде жұмсақ. Ауа райына жылы мұхит ағыстары әсер етеді. Соның арқасында қыс мезгілі күткендей қатал болмайды.
- Елде теміржол желілері іс жүзінде жоқ. Халық санының аздығы мен жер бедерінің ерекшеліктері олардың құрылысын экономикалық тұрғыдан тиімсіз етеді. Негізгі тасымал автомобильдер мен әуе көлігі арқылы жүзеге асырылады. Сапалы жолдар көптеген елді мекендерді өзара байланыстырады.
- Көптеген тұрғындар дәстүрлі атау жүйесін әлі күнге дейін қолданады. Кәдімгі тектердің орнына көбіне әкесінің немесе анасының атына негізделген атаулар пайдаланылады. Баланың есімі ата-анасының атымен байланыстырылып қалыптастырылады. Мұндай жүйе бірнеше ғасыр бойы сақталып келеді.
- Исландияда сауаттылық деңгейі өте жоғары. Кітап оқуға деген қызығушылық жергілікті мәдениеттің маңызды бөлігі саналады. Көптеген тұрғындар әдебиетке қызығып, кітаптарды тұрақты түрде сатып алады. Сондықтан бұл елден көптеген танымал жазушылар шыққаны таңғаларлық емес.
- Мұнда әйгілі Көк лагуна орналасқан. Бұл геотермалдық курорт көгілдір реңкті жылы суымен белгілі. Жыл сайын оны жүздеген мың турист тамашалайды. Осындай суда шомылу теріге пайдалы деп есептеледі.
- Исландияда әдеттегі түсініктегі ормандар өте аз. Бұрын қоныстанушылар ағаштардың едәуір бөлігін кесіп тастаған. Қазіргі уақытта орманды қалпына келтіруге бағытталған ауқымды бағдарламалар жүзеге асырылып жатыр. Соның нәтижесінде жасыл алқаптардың көлемі біртіндеп ұлғаюда.
- Бұл мемлекет әйел адамды демократиялық жолмен президент етіп сайлаған алғашқы елдердің бірі болды. 1980 жылы бұл қызметке Вигдис Финнбогадоуттир келді. Оның сайлануы әлемдегі гендерлік теңдік қозғалысы үшін маңызды оқиғаға айналды. Аталған дерек қоғамның прогрессивтілігінің мысалы ретінде жиі айтылады.
- Исландия көптеген сарқырамаларымен әйгілі. Олардың кейбірі Еуропадағы ең танымал табиғи көрікті орындардың қатарына кіреді. Мұздықтардың еруі тұрақты су ағынын қамтамасыз етеді. Сондықтан көптеген сарқырамалар жыл бойы әсерлі көрінісін сақтайды.
- Жергілікті жағалаулар маңында киттерді жиі кездестіруге болады. Осы алып теңіз жануарларын бақылау танымал туристік қызмет түріне айналған. Арнайы экскурсиялар оларды табиғи мекенінде көруге мүмкіндік береді. Мұндай әсер көпшіліктің жадында ұзақ сақталады.
- Қыс мезгілінде бұл елде солтүстік шұғыласын тамашалауға болады. Күн белсенділігі артқан кезде түнгі аспанда түрлі-түсті жарық өрнектері пайда болады. Осы құбылысты көру үшін әлемнің көптеген елдерінен саяхатшылар келеді. Көпшілік оны табиғаттың ең әсем көріністерінің бірі деп санайды.
- Исландиялықтар ежелгі сагаларға ерекше құрметпен қарайды. Бұл әдеби шығармалар алғашқы қоныстанушылардың өмірі мен маңызды тарихи оқиғалар туралы баяндайды. Көптеген мәтіндер ғасырлар бойы сақталып қалған. Олар ұлттық мұраның маңызды бөлігі болып табылады.
- Ел халқының саны жарты миллион адамға да жетпейді. Тұрғындар саны жағынан мемлекет Еуропадағы ең сирек қоныстанған елдердің қатарына жатады. Соған қарамастан өмір сүру сапасы өте жоғары деңгейде сақталған. Әлеуметтік жүйесі әлемдегі ең тиімді үлгілердің бірі ретінде бағаланады.
- Ыстық қайнар көздер күнделікті өмірде кеңінен қолданылады. Олардың көмегімен үйлер, жылыжайлар және қоғамдық ғимараттар жылытылады. Мұндай тәсіл ресурстарды үнемдеуге және жылу шығындарын азайтуға мүмкіндік береді. Геотермалдық энергия инфрақұрылымның маңызды бөлігіне айналған.
- Исландия халықаралық рейтингтерде әлемдегі ең бақытты елдердің қатарынан жиі орын алады. Сарапшылар мұны қоғамдағы жоғары сенім деңгейімен, дамыған әлеуметтік қолдаумен және өмір сапасымен байланыстырады. Табиғатқа жақын өмір сүру де маңызды рөл атқарады. Осындай факторлардың жиынтығы тұрғындарға жайлы жағдай қалыптастырады.
Исландия – қатал табиғаттың, заманауи технологиялардың және ерекше дәстүрлердің үйлесім тапқан мекені. Бұл солтүстік мемлекет өзіндік болмысын сақтай отырып, әлемдегі ең дамыған елдердің біріне айналды. Оның тәжірибесі қоршаған ортаға ұқыпты қараудың жоғары өмір деңгейімен қатар жүруге болатынын көрсетеді. Сондықтан Исландияға деген қызығушылық саяхатшылар, зерттеушілер және танымдық мәліметтерді ұнататын адамдар арасында жылдан жылға артып келеді.
