Заманауи технология тарихы миллиардтаған адамның күнделікті өмірін өзгерткен жарқын тұлғаны аз білмейді. Дегенмен олардың ішінен небәрі бірен-сарандары ғана университетті тастап кеткен студенттен планетадағы ең бай адамдардың біріне дейінгі жолды жүріп өте алды. Бұл жол жиырмасыншы ғасырдың екінші жартысында орын алған дербес компьютер төңкерісімен тығыз байланысты болды. Осы адам құрған компания тұтас дәуірдің символына айналып, ақпаратпен жұмыс істеу тәсілін өзгертті. Кейіннен кәсіпкер басымдықты түбегейлі өзгертіп, орасан байлықты адамзаттың жаһандық мәселелерін шешуге бағыттады. Төменде осы көрнекті жаңашыл әрі меценаттың өмірі туралы он бес қызғылықты дерек қарастырылады.
- Болашақ магнат 1955 жылы Сиэттлде табысты адвокат пен мектеп мұғалімінің отбасында дүниеге келген. Ата-анасы баласының кітап оқуға және күрделі интеллектуалдық міндетті шешуге деген құштарлығын ерте жастан қолдап отырған. Бала жеке мектептің арқасында компьютерге алғаш рет он үш жасында қол жеткізген. Дәл сол кезде болашақ кәсіпкердің бүкіл тағдырын анықтаған қызығушылық оянған.
- Гарвард университетіне түскенімен, жігіт өз ісі үшін оқу орнын тастап, білімін аяқтамай кеткен. Мұндай шешім беделді жоғары оқу орнының перспективалы студенті үшін маңайдағыларға өте тәуекелшіл көрінген. Ондаған жылдан кейін alma mater бұрынғы студентке ерекше еңбегі үшін құрметті дәреже берген. Кәсіпкердің өзі сол кезде қабылдаған шешіміне өкінбейтінін бірнеше рет мойындаған.
- Ол Microsoft компаниясын мектеп досы Пол Аллинмен бірге 1975 жылы құрған. Ұйым атауы «микрокомпьютер» мен «бағдарламалық жасақтама» деген сөздердің тіркесуінен пайда болған. Бастапқыда компанияның бас кеңсесі әдеттегі Сиэттлде емес, Нью-Мексико штатындағы Альбукеркеде орналасқан. Бірнеше жылдан кейін-ақ қарқынды өсіп келе жатқан фирма негізін қалаушылардың туған қаласына жақынырақ көшірілген.
- IBM корпорациясымен операциялық жүйе жеткізу туралы келісімшарт жасалуы серпінді сәтке айналған. Жас компания дайын әзірлемені сыртқы фирмадан сатып алып, оны тапсырыс берушінің талабына сай жетілдірген. Мұндай мәміле фирмаға қалыптасып жатқан дербес компьютер нарығында үстем жағдайға ие болуын қамтамасыз еткен. Осы серіктестік іс жүзінде кәсіпкердің болашақ технологиялық империясының іргетасын қалаған.
- 1995 жылы бизнесменнің байлығы оған алғаш рет әлемдегі ең бай адамдар тізімін бастауға мүмкіндік берген. Кейін ол осындай рейтингтің бірінші жолын бірнеше жыл қатарынан ұстап отырған. Орасан капитал ең алдымен өз технологиялық компаниясының акцияларының қарқынды өсуінің арқасында қалыптасқан. Компания басшылығынан кеткеннен кейін де оның байлығы үздіксіз артуын жалғастырған.
- Кәсіпкер Microsoft бас директоры қызметін екі мыңыншы жылға дейін атқарған. Кейін негізін қалаушы бас сәулетші ретінде технологиялық стратегия әзірлеуге назар аударған. Бизнесмен компания директорлар кеңесінен небәрі жиырма жылдан кейін ғана толықтай кеткен. Мұндай біртіндеп шеттену мұрагерлерге алып корпорацияны басқаруды бірте-бірте қолға алуға мүмкіндік берген.
- Кәсіпкер жұбайы Мелиндамен бірге әлемдегі ең ірі жеке қайырымдылық қорын құрған. Ұйым денсаулық сақтау, білім беру және бүкіл әлемдегі кедейлікті жою мәселелерін шешумен айналысады. Қор жыл сайын қауіпті жұқпалы аурулармен күресуге миллиардтаған доллар бағыттайды. Мұндай инвестиция кедей аймақтарда безгек пен полиомиелиттен болатын өлім-жітімді айтарлықтай төмендетуге көмектесті.
- Меценат байлығының көп бөлігін қайырымдылыққа беруге уәде беріп, арнайы «дарыту анты» қағазына қол қойған. Осы бастаманы онымен бірге аңызға айналған инвестор Уоррен Баффет 2010 жылы бастаған. Кейін тағы ондаған миллиардер осындай жария міндеттемеге қосылған. Мұндай үлгі көптеген бай адамды жиналған байлыққа деген көзқарасын қайта қарауға шабыттандырды.
- Атақты филантроп кітап оқуды жақсы көреді және жыл сайын шамамен елу кітапты игере алады. Ол әр жыл сайын жеке сайтында ұсынылатын әдебиет тізімін жариялап отырады. Кәсіпкер ғылыми-көпшілік басылымдарды, көрнекті тұлғалардың өмірбаянын және жаһандық қиындықтар туралы шығармаларды артық көреді. Мұндай әдет балалық шағында ата-анасының үнемі оқуды қолдауының арқасында қалыптасқан.
- Бизнесмен аңызға айналған инвестор Уоррен Баффетпен ұзақ жылдардан бергі достығымен танымал. Ерлер тоқсаныншы жылдары ортақ таныстары ұйымдастырған қоғамдық іс-шарада кездейсоқ танысқан. Жас айырмашылығына қарамастан, дос-жарандар ұқсас көзқарасының арқасында тез тіл табысқан. Достық бірлескен қайырымдылық бастамалары аясында тығыз ынтымақтастыққа ұласты.
- Кәсіпкер климаттың өзгеруі және жаңғыртылатын энергия көзі мәселелеріне қатты қызығушылық танытады. Ол осы бағыттағы перспективалы технологиялық стартапқа елеулі қаражат жұмсаған. Меценат климаттық апаттың алдын алудың мүмкін жолдарына арналған тұтас кітап жазған. Мұндай қызмет жинақталған капиталды жаһандық қиындықты шешуге пайдалану ұмтылысын көрсетеді.
- Ер адам бридж ойынына құмар және жиі достарымен карта үстелінің басында уақыт өткізеді. Осы хоббимен ол жоғарыда аталған жақын досы Уоррен Баффетпен бірге айналысады. Екі миллиардер де журналистерге осы зияткерлік карта ойынына деген шынайы құштарлығын мойындаған. Мұндай құмарлық кәсіпкерге кернеулі жұмыс кестесінен кейін демалуға көмектеседі.
- Орасан байлыққа қарамастан, бизнесмен жеке әдетінде айтарлықтай қарапайым өмір салтын ұстанады. Ол ұзақ уақыт бойы қымбат беделді маркадан гөрі қалтасы жеңіл автокөлікті артық көретіні белгілі. Меценат мансабының көп жылында эконом-класста ұшуды әдетке айналдырғанымен де танымал. Мұндай қарапайымдылық кәсіпкердің жинақталған байлығының ауқымымен қатты қайшы келеді.
- Магнаттың қызына жоғары деңгейдегі жылқы жарыстарын ұйымдастырумен айналысатын компания тиесілі. Кәсіпкердің өзі де ауыл шаруашылығы мен планетаның азық-түлік қауіпсіздігі мәселелеріне қызығушылық танытады. Кейбір дереккөзге сәйкес, ол әртүрлі штатта ауыл шаруашылығы алқабының едәуір бөлігіне ие. Мұндай салым адамзаттың жаһандық азық-түлік жүйесінің болашағына деген алаңдаушылықпен байланысты.
- Меценат жасанды интеллекттің адамзаттың көптеген өзекті міндетін шешудегі маңыздылығын бірнеше рет атап өткен. Кәсіпкер перспективалы технологиялық даму бағытын талқылау үшін жетекші ғалыммен тұрақты кездеседі. Оның қоры планетаның ең кедей халқының өмір сапасын жақсарта алатын әзірлемеге белсенді инвестиция салады. Мұндай бастама озық технологияны бүкіл адамзаттың игілігіне бағыттау ұмтылысын көрсетеді.
Осы кәсіпкердің жолы технологиялық табыстың қалай жаһандық гуманитарлық миссияға айнала алатынын айқын көрсетеді. Бағдарламалық жасақтама құрудан ауқымды қайырымдылыққа өту қалыптасқан адамның басымдығының эволюциясын көрсетеді. Мұндай тарих көптеген табысты адамды өз мұрасы мен қоғамға қосқан үлесі жайлы ойлануға шабыттандырады. Бұл тұлғаның ықпалы жиырмасыншы ғасырдың компьютер саласының шеңберінен әлдеқайда алысқа кетеді. Меценаттың әрі қарайғы қызметі жаһандық ауқымда тағы да талай маңызды өзгеріс әкелетін болар.
