Адамзат мыңдаған жылдар бойы дамытып келген спорт түрлерінің ішінде физикалық күш пен эстетикалық әсемдікті бірдей үйлестіре алатындары аз. Ауыр атлетика таза күшті көрсетеді. Балет қозғалыстың сұлулығын бейнелейді. Акробатика батыл трюктермен таңғалдырады. Ал гимнастика осы қасиеттердің бәрін бір спортта біріктіреді. Бұл спорт түрі спортшыдан бір мезетте болаттай мықты бұлшықет пен мысықтай икемділікті талап етеді. Оның тамыры Ежелгі Грекия дәуіріне кетеді. Сол кезде дененің жетілдірілуі рухани жетілумен тығыз байланысты деп есептелген. Бүгінде гимнастика Олимпиада ойындарындағы ең танымал спорт түрлерінің бірі саналады. Финалдық жарыстарды әлем бойынша миллиондаған көрермен тамашалайды. Көрерменге жеңіл әрі әсем көрінетін қозғалыстардың артында ұзақ жылдық ауыр жаттығулар жатыр. Қатаң диета, төзімділік және мықты психологиялық дайындық та осы спорттың ажырамас бөлігі. Төмендегі деректер гимнастиканың күтпеген әрі қызықты қырларын таныстырады.
- Гимнастика адамзат тарихындағы ең көне спорт түрлерінің бірі болып саналады. «Гимнастика» сөзі гректің «gymnasion» деген сөзінен шыққан. Бұл сөз спортшылар жаттығатын орынды білдіреді. Ежелгі гректер жаттығуды жалаңаш күйде орындаған. Олар киім қозғалысқа кедергі келтіреді деп санаған.
- Спорттық гимнастика 1896 жылы Афинада өткен алғашқы заманауи Олимпиада ойындарының бағдарламасына енгізілді. Ерлер арасындағы жарыстар бірден Олимпиада бағдарламасына енді. Әйелдер тек 1928 жылы Амстердамда өткен ойындарда алғаш рет қатысу құқығын алды. Сол уақыттан бері гимнастика Олимпиада бағдарламасынан бірде-бір рет алынып тасталған жоқ.
- Қазіргі спорттық гимнастика бірнеше жеке бағыттарға бөлінеді. Ерлер алты снарядта жарысады. Олар – еркін жаттығу, ат үстіндегі жаттығу, сақиналар, тірек арқылы секіру, қос сырық және турник. Әйелдер бағдарламасында төрт жаттығу бар. Олар – еркін жаттығу, бөрене, әртүрлі деңгейдегі сырықтар және тірек арқылы секіру.
- 1976 жылы Надя Команечи Олимпиада тарихында алғаш рет «10,0» бағасын алды. Он төрт жастағы румын гимнастшысы әртүрлі деңгейдегі сырықтарда мінсіз жаттығу орындады. Бұған дейін мұндай жоғары баға теория жүзінде мүмкін деп саналмаған. Монреаль спорт сарайының электронды таблосы төрт таңбалы санды көрсетуге дайын болмаған. Сондықтан ол «10,0» орнына «1.00» деп көрсеткен.
- 2004 жылғы Олимпиададан кейін гимнастикадағы бағалау жүйесі түбегейлі өзгерді. Бұған дейін ең жоғары баға «10,0» болатын. Бұл жүйе 1956 жылдан бері қолданылып келген. 2006 жылдан бастап Халықаралық гимнастика федерациясы жаңа жүйе енгізді. Баға екі бөлікке бөлінді.
- Симона Байлс әлем чемпионаттары тарихындағы ең көп жүлде алған гимнастшылардың бірі саналады. Америкалық спортшы әлем чемпионаттарында 30-дан астам медаль жеңіп алды. Оның ішінде 20-дан астамы алтын медаль. Мұндай нәтиже бұрынғы гимнастшылар үшін қолжетпес жетістік саналады.
- Көркем гимнастика жеке спорт бағыты ретінде 1940-жылдары Кеңес Одағында қалыптасты. Кеңестік жаттықтырушылар классикалық би элементтерін акробатикамен біріктірді. Сонымен қатар лента, шеңбер, доп, булава және секіртпе сияқты құралдар қолданылды. Осы элементтер біртұтас спорт жүйесіне айналды.
- Жоғары деңгейдегі гимнастшыларды дайындау көбіне үш-бес жастан басталады. Он-он екі жасқа қарай болашақ чемпиондар күніне алты-сегіз сағат жаттығады. Бұл жаттығуларға физикалық дайындық, хореография және созылу жаттығулары кіреді. Мұндай ерте мамандану қоғамда пікірталас туғызады. Кейбіреулер балалардың денсаулығына түсетін жүктеме туралы алаңдайды.
- Акробатикалық гимнастика серіктестер арасындағы ерекше сенімді талап етеді. Бұл бағытта спортшылар жұппен немесе топпен өнер көрсетеді. Олар күрделі пирамидалар, лақтыру және ұстап алу элементтерін орындайды. Төменде тұрған спортшы жоғарғы серіктесінің салмағын толық ұстап тұрады.
- Батутта секіру Олимпиада бағдарламасына тек 2000 жылы Сидней ойындарында енгізілді. Бұл бағыт Олимпиадалық спорт ретінде салыстырмалы түрде жаңа саналады. Дегенмен батуттың өз тарихы бар. Қазіргі спорттық батутты Джордж Ниссен 1945 жылы патенттеген.
Гимнастика – техникалық жетістіктер мен көркемдік үйлесімді қатар дамитын ерекше спорт түрлерінің бірі. Бұрын мүмкін емес деп саналған элементтер бүгінгі күні жарыс бағдарламаларының бір бөлігіне айналды. Бұл үрдіс адам мүмкіндігінің шексіз екенін көрсетеді. Соңғы жылдары спортшылардың денсаулығына және психологиялық жағдайына көбірек көңіл бөлінуде. Бұл өзгерістер жаттығу мәдениетін біртіндеп гуманистік бағытқа бұрып келеді. Соған қарамастан гимнастика өзінің жоғары спорттық деңгейін сақтап отыр. Спортшылар физикалық мүмкіндікті өнерге айналдыра алған кезде гимнастика әлемдегі ең әсерлі спорт түрлерінің бірі болып қала береді.
