Қысқы спорт түрлері қар үстінде қозғалу тәсілдерінен бастап, бүгінгі күні миллиондаған жанкүйерлері бар әсерлі жарыстарға дейін ұзақ жолдан өтті. Шаңғы, коньки және шаналар мыңдаған жыл бойы қолданылып келеді. Уақыт өте келе олар тіршілік ету құралы ғана емес, сонымен бірге демалыс пен спорттық бәсекенің бір түріне айналды. Осы дәстүрлі спорттардың аясында сноубординг ерекше көрінеді. Бұл спорт ХХ ғасырдың 1960-жылдарында пайда болды. Ол контрмәдениеттің рухынан және қалыптасқан ережелерге бағынбауға деген ұмтылыстан туған. Дәл осы еркін рух оны ұзақ уақыт бойы тау шаңғысы курорттарымен қарсыластырды. Көптеген курорттар сноубордшыларды қауіпті деп санап, оларды беткейлерге жібермейтін. Бүгінде сноубординг – барлық құрлықтарда жанкүйерлері бар олимпиадалық спорт.
- Сноубордты 1965 жылы америкалық Шерман Поппен ойлап тапқан деген дерек бар. Ол қызының төбешіктен тұрып сырғанауы үшін екі балалық шаңғыны біріктіріп байлаған. Жаңа құрал «снёрфер» деп аталды. Бұл атау «қар» және «серфинг» сөздерінің бірігуінен шыққан. Қарапайым ойыншық көрші балалар арасында өте танымал болды. Кейін Поппен оны өндіруші компанияға лицензиялап берді.
- Қазіргі сноубордтың дамуына Джейк Бёртон мен Том Симс үлкен үлес қосқан деген дерек бар. Олар 1970-жылдардың соңында тақтаның құрылымын жетілдірумен айналысты. Тақтаға аяқ бекіткіштері қосылды. Геометриясы өзгертілді. Сонымен қатар басқаруды жеңілдететін материалдар қолданылды. Джейк Бёртон 1977 жылы Burton Snowboards компаниясын құрды. Бұл компания бүгінгі күні де әлемдегі ең ірі өндірушілердің бірі болып саналады.
- АҚШ-тағы көптеген тау шаңғысы курорттары 1980-жылдардың ортасына дейін сноубордингке тыйым салған деген дерек бар. Курорт әкімшілігі сноубордшыларды қауіпті деп санады. Олар беткейдегі тәртіпке қауіп төндіреді деп ойлаған. Сондықтан оларды көтергіштерге жібермейтін. Джейк Бёртон көптеген курорттарды жеке аралап шықты. Ол жаңа спорт түріне мүмкіндік беруді өтінді. Оның табандылығы индустрия көзқарасының өзгеруіне ықпал етті.
- Сноубординг Олимпиада бағдарламасына 1998 жылы Нагано ойындарында енгізілген деген дерек бар. Бұл шешім оңай қабылданған жоқ. Халықаралық Олимпиада комитетінің көптеген мүшелері бұл спортты жастар мәдениеті ретінде қабылдады. Олар оны толыққанды спорт деп есептемеді. Хафпайп дисциплинасында алғашқы олимпиялық чемпион канадалық Росс Ребальяти болды. Алайда оның жеңісі бірден дауға айналды. Спортшының қанынан марихуана іздері табылды. Кейін ол ақталып, алтын медаль өзінде қалды.
- Хафпайп сноубордингтің ең әсерлі дисциплиналарының бірі деген дерек бар. Спортшы шамамен бес метр тереңдіктегі қар жартытүтігімен төмен сырғиды. Содан кейін түтіктің жиегінен жоғары секіріп шығады. Ол ауада айналу және түрлі акробатикалық қозғалыстар орындайды. Америкалық Шон Уайт осы дисциплинада үш рет олимпиада чемпионы атанды. Ол Олимпиада тарихындағы ең атақты сноубордшылардың бірі саналады.
- Сноубординг өзіне тән ерекше тіл қалыптастырды деген дерек бар. Кейбір терминдер күнделікті тілге де енді. «Грэб», «кик», «джиббинг», «дроп» сияқты сөздер нақты қозғалыстарды білдіреді. Бұл лексика спорттың мәдени тамырын көрсетеді. Себебі сноубординг серфинг пен скейтбординг мәдениетінен көп шабыт алған.
- Сноубординг кезіндегі физикалық жүктеме сырттай қарағанда байқалғаннан әлдеқайда жоғары деген дерек бар. Бір күн белсенді сырғанаған әуесқой спортшы сағатына 400–600 килокалория жұмсайды. Бұл кезде дененің көптеген бұлшықеттері жұмыс істейді. Атап айтқанда, бел, сан, балтыр және иық бұлшықеттері белсенді болады. Тепе-теңдікті сақтау қабілеті де дамиды. Бұл қасиет дененің кеңістіктегі орналасуын сезіну қабілетін арттырады.
- Фрирайд сноубордингтің ерекше бағытына айналған деген дерек бар. Бұл бағытта спортшылар дайындалмаған тау беткейлерімен сырғанайды. Олар тік жоталардан және жартастар арасынан өтеді. Мұндай спусктар бейнежазбаға түсіріліп, интернетте миллиондаған қаралым жинайды. Freeride World Tour жарыстары әлемнің ең қиын тау маршруттарында өтеді. Вербье мен Хакуба сияқты жерлер ерекше танымал.
- Сноубординг индустриясының экономикалық көлемі миллиардтаған доллармен өлшенеді деген дерек бар. Тақталар, киімдер, аяқ киімдер және қорғаныс құралдары үлкен нарық қалыптастырды. Бұл нарықта жүздеген бренд жұмыс істейді. Кейбірі шағын шеберханалар болса, басқалары ірі халықаралық компаниялар. Жыл сайын түрлі көрмелер өткізіледі. Мысалы Денвердегі SIA Snow Show жаңа технологияларды таныстырады.
- Сноубординг жаңа бағыттар арқылы дамуын жалғастырып келеді деген дерек бар. Қазіргі кезде сноускейттер және сплитбордтар сияқты жаңа құралдар пайда болды. Олар таудағы ұзақ сапарларға арналған. Сонымен қатар гибридті тақталар жасалып жатыр. Тақта өндірісінде авиация мен ғарыш өнеркәсібіндегі технологиялар қолданылады. Көміртекті талшық және дәл есептелген геометрия қолданылып келеді.
Сноубординг жарты ғасырдан аз уақыт ішінде үлкен өзгеріс жасады. Ол қарапайым ойыншықтан басталып, олимпиадалық спортқа айналды. Бұл тарих жаңа идеялардың күшін көрсетеді. Егер олар шынайы құштарлықпен қолдау тапса, кез келген кедергіні жеңе алады. Болашақта бұл спорттың дамуы жалғаса береді. Тау курорттарының саны артып келеді. Сонымен қатар жабық қар кешендері де пайда болуда. Бір кездері көтергішке жіберілмеген спорт бүгінде қысқы индустрияның келбетін қалыптастырып отыр.
